دست از راحت طلبی برداريد. فقط زماني پيشرفت خواهی کرد که با سختيها و مشکلات مقابله کنيد
کاربر گرامی ، لطفا با یکی از مرورگرهای زیر از سایت بازدید کنید تا بهتر بتوانید از تمامی مطالب استفاده نمایید

مقاله خانم لیلا اسماعیلی ( رابطه عفاف و محبت در کلام حضرت فاطمه(س) )

  • دسته: تحقیق،جزوه،پروژه »


    http://zeynal.ir/uploads/z/zeynal/129765.jpg




    رابطه عفاف و محبت در کلام حضرت فاطمه(س)

    لیلا اسماعیلی 

    دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی

    استاد مدعو دانشگاه پیام نور ماکو




    چکیده:

    اسلام اکمل ادیان آسمانی که به زن جایگاه والایی عطا کرد و زن را از جهالت و کج فهمی جاهلیت رهایی بخشیده و او را در عرصه ی عالم هستی چنان مرتبتی افزون بخشید که پیامبر عظیم الشأن اسلام فرمودند: (الجنّه تَحتَ أقدامِ الامّهات) و بهشت را که نیکوترین و زیباترین امکنه است در زیر پای مادران گستراند.

    و حال سخن از یگانه بانوی عفّت است، بانویی که می توان از وی هزاران هزار گفت و در یک آن می یابی که نتوانسته ای شمّه ای از فضایلش را برشماری.ما به شرافت پایبندیم، در مقابل حیا زانو می زنیم، با نجابت راه می آییم و در قبال عفت تمکین می کنیم تا با حضرت فاطمه (سلام الله علیها) که آئینه ی تمام نمای عفاف و محبّت و سرمشق تمامی زنان است عهدی محکم بربندیم که تمام آرمانمان پیروی راه فاطمه خواهد بود.

    کلمات کلیدی: فاطمه زهرا (سلام الله علیها)، عفّت، محبّت، اسلام.

    واژه شناسی عفاف و محبّت

    العفّه: الکفَ عَمّا لایَحلُّ و یَجمَلُ.(ابن منظور،ج10 ، ص 208 )

    عفّت عبارت است از خودداری کردن از آنچه حرام است و در عین حال زیباست و عَفّ عن الشیء یَعِفُّ من باب ضَرب عِفّه بالکسر و عَفافاً بالفتح: إمتنعَ عنه فهو عفیفٌ.(مجمع البحرین،398)

    عَفّ از باب ضرب به معنی خودداری کردن است، بنابراین عفیف به معنی (خودنگهدارنده) است.

    العفّه: حصولُ حالِه للنفسِ تَمتَنِعُ بِها عن غَلبه الشَّهوهِ.(اصفهانی،294)

    عفّت حاصل شدن حالتی است برای نفس که مانع از غلبه شهوت می شود. عفّت دارای مفهوم عام و خاص است؛ مفهوم عام آن خودداری کردن در برابر هر گونه تمایل افراطی و نفسانی است و مفهوم خاص آن خویشتن داری در برابر تمایلات و بی بند و باری جنسی است.(مکارم شیرازی،ج2،ص 283)

    واژه شناسی محبت

    الحُبُّ: نقیضُ البُغضِ. والحُبُّ: الوِداد. والمَحبِّه: اسمٌ لِلحُب. (ابن منظور،ج4 ، ص6 )

    حب بر عکس کینه و دشمنی است و حب یعنی مهربانی و محبّت اسمی است برای دوست داشتن و محبّت به معنای تعلّق خاص دانسته شده است.(علامه طباطبایی،ج1،ص411)

    بنابراین، محبّت یک نوع جاذبه و میل و کشش است که در یک موجود صاحب شعور، نسبت به چیزی که با وجود او ملایمت و تمایلات و خواسته های او تناسبی داشته باشد پدید می آید.(المحجه البیضاء،ج8،ص65)(کنزالدقائق ج3،ص68)

    واژه ی محبّت در قرآن

    واژه محبّت در قرآن کریم فقط یکبار آمده است.

    (و ألقیتُ علیک محبّه مِنّی)(طه 30)(و من محبتی از خودم بر تو افکندم) لیکن مشتقات این کلمه در قرآن بسیار بکار رفته است.

    واژه ی عفاف در قرآن

    قرآن کتاب هدایت آسمانی و روشنگر راه حقیقت در چندین مورد از عفاف سخن رانده است و مسلمانان را به این فریضه دستور داده است.

    (لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ.)(بقره 273) 

    این (صدقات) برای آن (دسته از) نیازمندانی است که در راه خدا فرومانده اند و نمی توانند (برای تأمین هزینه زندگی) در زمین سفر کنند. از شدّت خویشتنداری، فرد بی اطلاع آنان را توانگر می پندارد. آن ها را از سیمایشان می شناسی. با اصرار (چیزی) از مردم نمی خواهند. و هر مالی (به آنان) انفاق کنید، قطعاً خدا از آن آگاه است.

    در این آیه شریفه عفّت به معنای خودداری در اظهار نیاز نازل شده است.(وَابْتَلُوا الْيَتَامَىٰ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ حَسِيبًا.)(نساء 6) 

    و یتیمان را بیازمائید تا هنگامیکه قابلیت زناشوئی پیدا کنند، آن گاه اگر در آنان کاردانی سراغ گرفتید اموالشان را به آنان برگردانید و آن را به اسراف و پیشاپیش از بیم آنکه مبادا بالغ و بزرگ شوند نخورید و هر کس توانگر بود خویشتنداری کند و هر کس تنگدست باشد در حد عرف از آن بخورد، و هر گاه که اموالشان را به آنان برگرداندید، بر آنان گواه بگیرید که خداوند حسابرسی را کافی است. (ترجمه خرمشاهی).

    و در این آیه کریمه عفّت به معنای قناعت آمده است.

    (وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ.)(نور 33)

    در این آیه ی شریفه عفّت به معنای پاکدامنی وارد شده است.

    چرا که گاهی با تمام تلاش و کوشش وسیله ی ازدواج فراهم نمی گردد و خواه یا ناخواه انسان مجبور است مدّتی را با محرومیّت بگذراند، مبادا کسانیکه در این مرحله قرار دارند گمان کنند که آلودگی جنسی برای آنان مجاز است. (مکارم شیرازی،ج14،ص459)

    لذا در این آیه متذکر می شود که باید عفاف پیشه کنند تا اینکه خداوند به لطف خود آنان را بی نیاز و مستغنی خواهد فرمود که خداوند به احوال بندگان آگاه و رحمتش وسیع است.

    اهمیت و جایگاه عفاف در اسلام

    در مکتب اسلام عفاف فریضه ای برای مسلمانان أعم از زن و مرد می باشد که با تعهد و پایبندی به آن می توان خود و جامعه و نسلهای آتی را از مضرّات عدم تعهد به آن نجات داد چرا که سعادت و شقاوت اشخاص در ارحام مادرانشان شکل می گیرد پس بر زنان و مردان مومن و مسلمان است که با خویشتنداری علاوه بر سعادت و رستگاری خود نجاح و سربلندی فرزندان خود را هم پایه ریزی کنند.

    پیامبر عظیم الشأن اسلام درباره ی عفاف فرموده است:

    (اَمّا العفافُ فَتَنشَعِبُ مِنه الرِضا و الأستکانهُ و الحَظُّ و الرّاحَه و التفقّد و الخُشوع و التذکّر و الجود و السخاء.)(تحف العقول ج17،ص15)

    رضایت، فرمانبرداری خاضعانه، آرامش، تفکر، جود و سخاء ریشه در عفّت دارند. و از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلّم) این دعا مشهور است که می فرمودند: (اللهُمَّ إنی أسألک الهُدی و العَفاف و التقیّه و الغنی)(صحیح ترمذی 3489)

    بار خدایا من از تو، هدایت و عفاف و تقوا و بی نیازی را خواستارم.

    و مولای متّقیان علی (علیه السلام) در فضیلت عفاف می فرمایند:

    ((أفضل العباده العفافُ)). عفاف برترین عبادتهاست.نهج البلاغه(369)

    با مروری گذرا بر عفت و وجوب عفاف در وجود انسانها و زندگی روزمره شان اکنون به رابطه ی عفاف و محبّت در کلام فاطمه ی زهرا (سلام الله علیها) می پردازیم.هموکه امام صادق علیه السلام درباره ایشان می فرمایند.(بحارالانوار ج 43 ،ص 65)

    (فَمَن عرفَ فاطمهَ حقَّ معرفتها فَقد أدرَکَ لیله القدر.) هر کس به شناخت حقیقی فاطمه علیه السلام دست یابد بی گمان شب قدر را درک کرده است.

    حضرت فاطمه (سلام الله علیها) مدرسه ی تمامی خصال نیک بود چرا که آن بانوی نمونه در آغوش خیرخلق الله محمد مصطفی (صلّی الله علیه و آله و سلم) پرورش یافت و تمامی صفات نیک و لازم را از نبی مکرّم اسلام آموخت نه آموختن صوری بلکه با تمام وجود درک کرد و این یک مدرسه ی عملی است و تعلیمش ماندگار و اثرگذار.

    فاطمه زهرا (سلام الله علیها) بر آنچه که بر پدر نازل شد سینه خود را گشود و تعالیم اسلام محمّدی را قبول و در زندگی خویش بکار بست. که ثمره این تعالیم را می توان در لحظه به لحظه ی کوتاه عمر آن بانوی عالم مشاهده نمود.چرا که اولین آیات الهی بر محمد مصطفی نازل شد و او را مورد خطاب قرار داد.

    (يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَنْ يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا.)(احزاب 59)

    ای پیغمبر به زنان و دختران خود و زنان مومن بگو که خویشتن را به چادر فرو پوشند که در این کار بر ای اینکه آنها شناخته شوند تا از تعریض و جسارت آزار نکشند بر آنان بسیار بهتر است و خدا آمرزنده و مهربانست.

    در این آیه ی شریفه به امر حجاب اشاره شده است که کرامت انسانی زن در سایه عفاف او تأمین می شود. حجاب نیز یکی از احکام دینی است که برای حفظ و پاکدامنی زن و نیز حفظ جامعه از آلودگی های اخلاقی تشریع شده است.دو واژه حجاب و عفّت در اصل معنا مشترکند چرا که عفّت زیربنای تمامی خصال نیک است، حجاب امری ظاهری است که عفّت زیر بنای آن است. تا امری در درون انسان به وقوع نپیوندد در ظاهر او چیزی بروز             نمی یابد.چون گرایش به پوشش و عفاف یک گرایش فطری در میان زنان و مردان است. و در فضیلت عفاف گفته شده است که شرم، پرهیز، شکیبایی، بخشندگی، قناعت، نرم خویی، نظم، پندپذیری، خوش رفتاری و وقار در نتیجه ی عفّت ورزی بوجود می آید.(دایره المعارف تشیع ج 11،ص 344)

    (وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَىٰ عَوْرَاتِ النِّسَاءِ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ.)(نور،31)

    (ای رسول زنان مومن را بگو تا چشمهای خود را (از نگاه ناروا) بپوشند و فروج و اندامشان را محفوظ دارند و زینت و آرایش خود جز آنچه قهراً ظاهر می شود بر بیگانه آشکار نسازند و باید سینه و بر و دوش خود را به مقنعه بپوشانند و زینت و جمال خود را آشکار نسازند جز برای شوهران خود و پدران و پدران شوهر و پسران خود و پسران شوهر و برادران خود و پسران برادر و خوهران خود و زنان خود (یعنی زنان مسلمه) و کنیزان ملکی خویش و اتباع (خانواده که رغبت به زنان ندارند) از زن و مرد یا طفلی که هنوز بر عورت و محارم زنان آگاه نیستند و آن طور پای به زمین نزنند که خلخال و زیور پنهان پاهایشان معلوم شود و ای اهل ایمان همه به درگاه خدا توبه کنید باشد که رستگار شوید.)

    در این آیه ی شریفه تمامی آنچه که یک زن مسلمان و پیرو فاطمه زهرا می بایست رعایت کند به تفصیل آمده است و فاطمه خود یکی از عاملان آن بود. بعد از وفات پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلّم) وقتی می خواستند در مسجد پیامبر (صلی الله علیه و آله) خطبه تاریخی خود را که سرشار از حکمت، فصاحت و بلاغت بود ایراد نمایند، در میان مسجد پرده ای زده شد و ایشان با تعدادی از زنان در یک طرف و مردان در طرفی دیگر نشستند. نصب این پرده مراعات عفاف و عدم اختلاط بین زنان و مردان را بیان می دارد. و حضرت با شیوایی و قاطعیت خطبه خویش را ایراد می نمایند. به گونه ای که گاهی اشک از دیده حاضران جاری می شود و در اینجاست که حضرت فاطمه (سلام الله علیها) به آیه ی 32 سوره احزاب جامه ی عمل می پوشاند که خداوند فرموده اند: به گونه ای هوس انگیز سخن نگوئید که بیماردلان بر شما طمع نمایند و نیکو و شایسته سخن بگویید.

    فاطمه (علیها سلام) که خود سرچشمه جوشان عفاف بود دختری همچون زینب سلام الله علیها را به عرصه عالمیان می بخشد که همچون مادر طلایه دار عفاف است. یحیی مازنی می گوید من مدّتی طولانی در همسایگی حضرت علی (علیه السلام) بودم به خدا قسم هرگز زینب (سلام الله علیها) را ندیدم و صدایش را نشنیدم و هر گاه ایشان می خواست به زیارت جدّش پیامبر (ص) برود شبانه می رفت در حالیکه امام حسن (علیه السلام) از طرف راست و امام حسین (علیه السلام) از طرف چپ و حضرت علی (علیه السلام) از جلو ایشان حرکت می کردند و چون به نزدیک قبر رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می رسیدند حضرت علی (علیه السلام) نور چراغ دستی را کم می کرد. (فرازی از سخنان مقام معظم رهبری).

    و در پیرو آیه 31 سوره نور ما از فاطمه زهرا (سلام الله علیها) معنای تقیّد به موازین تقوا و پرهیزگاری، عمل به وظایف الهی و عفت در عمل را درمی یابیم.روزی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) با حضرت فاطمه نشسته بودند که مرد نابینایی اجازه ورود خواست قبل از ورود آن مرد حضرت فاطمه برخاست و خود را پوشانیدو پیامبر (ص) به فاطمه فرمود: چرا خود را پوشانیدی آن مرد نابیناست! فاطمه پاسخ داد بله پدر ولی من که او را می بینم هر چند او نابیناست اما بوی مرا استشمام می کند رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: شهادت می دهم که تو پاره تن من هستی.و این است نمونه والای بانوی اسلام در امر دین و در عفاف.(منتهی الآمال،ج1،ص134)

    و اما عفّت در گفتار حضرت زهرا سلام الله علیها

    با توجه به آیات (وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا)(بقره 83) امام فرمود: یعنی با مردم همانطور که دوست دارید مردم درباره شماحرف بزنند حرف بزنید.و (إِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِ) (حج،24)پاکیزه حرف بزنید.

    و (وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا) محکم حرف بزنید.(احزاب،70)

    که خداوند متعال طریقه ی سخن گفتن را برای بشر در این آیات شریفه ذکر کرده است که بر شخص مومن است که حافظ و مواظب کلام خود باشد چرا که کلام هر شخص از چگونگی وجود او حکایت دارد. و انسان می بایست در گفتارش عفیف باشد. و در آیه ی شریفه (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَىٰ أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَىٰ أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ و ...) (حجرات،11)

    بر مومن است که دیگران را مسخره نکند، القاب زشت و ناروا نسبت ندهد، تهمت ناروا نزند، افترا نبندد. صدای خویش را بی اندازه بلند نکند.اینها همه و همه اصولی است که می بایست در سخن گفتن آنها را آویزه درون کرد تا زینت افزای ظاهر انسان شود.

    و دهانی که به اسماء و آیات الهی متبرک و میمون می شود چگونه می تواند کلام ناروا را از خود خارج سازد. علی الخصوص با توجه به آیه ی (و قُلنَ قولا معروفاً)(احزاب32) مخصوصاً که خداوند رحمان در آیه ی کریمه ی (فیهن قاصرات الطّرف) به صفت حیا و عفّت زنان بهشتی و محبّت ویژه ایشان نسبت به همسرانشان اشاره دارد و در عین حال معنای اولی این تعبیر یعنی نظر افکندن آن زنان به همسرانشان نیز مورد نظر است. (روح المعانی- 23، ص89) یعنی بر زنان است که سخن معمولی و مستقیمی بگویند که به دور از ناز و کرشمه باشد و شرع و عرف اسلامی آن را پسندیده دارد.(زن در آیینه جلال و جمال 360) و برای روشن تر شدن مطلب از حضرت فاطمه نقل شده است که: روزی رسول خدا (ص) در جمع یاران نشسته بود، از آنان پرسید: ارزنده ترین و گرامی ترین زینت برای زنان چیست؟ به گفته حسن بن مالک کسی از صحابه نتوانست پاسخ گوید. علی (ع) با وجودی که پاسخ آن را می دانست دوست داشت پاسخ را از فاطمه بشنود. به خانه رفت و این سوال پیامبر را با همسرش در میان نهاد و فاطمه (سلام الله علیها) فرمود:(خیرٌ للنساء أن لایُرین الرجالَ و لا یَراهُنَّ الرجالُ)(حلیه الاولیاءج2،ص40 و کنزالعمال ج 8 ص 315) (بهترین زینت برای زن آن است که مردان آنان را نبینند و آنان نیز مردان را نبینند.)

    پس می توان از این کلام فصیح و بلیغ به این نتیجه رسید که آن حضرت از اختلاط بین زنان و مردان مسلمان حتی الامکان برحذر داشته اند. و این مسئله نمود پیدا می کند که ممکن است بین زن و مرد مسلمان نامحرم است لغزشی باشد که حرجی را برای هر دو فراهم آورد لذا حضرت ملازم منزل بودن را أفضل می شمارد و بر زن مسلمان است که در منزل مایه آرامش همسر و فرزندان را فراهم آورد و فضای منزل را نیک سازد با بررسی سیره عملی آن حضرت و آنچه از زندگی ایشان نقل شده است می یابیم که فاطمه (سلام الله علیها) بانویی نمونه، همسری وفادار و مادری مهربان بوده است که لحظه لحظه ی زندگی آن حضرت بیانگر دروسی شیوا و رسا برای زن مسلمان است. حضرت زهرای اطهر در خانه ی علی (علیه السلام) علی رغم سختی گذران زندگی، مسئولیت سخت خانه را به دوش می کشید لکن با استعانت از خدا و توکل بر ذات احدیت روزهای سخت را با خوشرویی و خوش رفتاری و کلام نیک می گذراند در خطبه ای از ایشان است که فرموده اند:

    البِشرُ فی وَجهِ المومنِ یوجِبُ لصاحبه الجنّه و البِشرُ فی وجهِ المعانِدِ المُعادی یَقی صاحِبَهُ عذابَ النّار.(احسانبخش،ج2،ص 260)

    خوشرویی در چهره مومن سبب رفتن او به بهشت می شود و در چهره دشمن معاند موجب نجات او از عذاب آتش جهنم می گردد.

    و در سخت ترین ایام هم دمی برای اعتراض و نافرمانی از همسرش برنیاورد بلکه چنین عفت و نجابت و اصالت خویش را بیان داشت.(یا أبا الحسن إنّی لِأستحَییء مِن الهی أن اُکلّفَ نَفسَک ما لا تقدر علیه.)

    ای ابی الحسن من از خدای خود شرم دارم چیزی را که در توان تو نیست بر تو تحمیل نمایم.(بحارالانوارج43،ص 260)

    و در همه ی احوال با خوشرویی و خوش رفتاری با اهل خود برخورد نمود و سخن گفت: و از ایشان نقل است که فرموده اند:(ما یصنَعُ الصائمُ بصیامٍ إذا لم یَصُن لِسانَه و سَمعَه و بَصَره و جوارحَه؟؟)(مستدرک الوسائل ج1،ص 565)

    روزه داری که زبان و گوش و چشم و دیگر اعضاء و جوارحش را نگه نمی دارد از روزه گرفتن چه می خواهد؟ درابتدا به زبان اشاره فرموده اند چرا که قدرت کلام از تاثیر ویژه ای برخوردار است.

    و فاطمه خود در عشق ورزی و محبت از سرچشمه محبت و رحمت نبوی سیراب شده و همواره از سوی پدر خویش با جملاتی چون:

    (أبوها فداها: پدرش به فدایش) ، ( فاطمه بِضعَةُ مِنّی: فاطمه پاره تن من است).

    کلّما أشقت إلی را رائحه الجنّه شممتُ رائحه ابنتی فاطمه.(بحارالانوار ج43،ص5) (هر وقت که می خواهم بوی بهشت را استشمام کنم فاطمه را می بویم.)

    (فاطمه هی حوراءُ إنسیّهَ): ( فاطمه حوری بهشتی است)(بحارالانوارج 43، ص 4) و چنین است مکتب نبوی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فاطمه (س) را با عزیزترین و مسرت بخش ترین الفاظ مورد ندا قرار می داد. و مروارید محبت را در صدف وجودی او متلألو می ساخت سخنانی که والایی مقام و رتبه فاطمه را به همگان متذکر می شود.

    اما در مورد محبت کلامی فاطمه (سلام الله علیها) حدیث شریف کسا که مورد قبول قبول علمای شیعه و سنت می باشد بهترین و واضح ترین مثال برای جهانیان می باشد.

    در این حدیث شریف با ورود پیامبر به خانه ی فاطمه صورت می گیرد حضرت فاطمه پدر را با کلامی لطیف استقبال می کند. با لفظ (یا رسول الله) و بعد از پیامبر امام حسن (علیه السلام) داخل می شود فاطمه با رویی گشاده و با زبانی لبریز از محبت با عبارات (قرّه عینی: نور چشم من) (ثمره فوادی: میوه دلم) به استقبال امام حسن می رود. و با ورود امام حسین علیه السلام دیگر بار فاطمه (س) با سعه صدر خویش با عبارات (یا ولدی: ای فرزندم) (قرّه عینی: نور چشمم) (ثمره فوادی:میوه دلم) حسینش را خوش آمد می گوید.(مفاتیح الجنان،ص1165)

    و پس از ایشان علی علیه السلام وارد خانه می شود. این بار نیز فاطمه (ص) با کلامی شیرین همسرش را با کنیه ی (یا ابا الحسن) و با لقب نیکوی یا امیرالمومنین پذیرا می شود فاطمه در فواصل زمانی کم چهار تن را استقبال می کند و در هر یک الفاظش مناسب در حال و مقام می باشد).فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در محبت کلامی به همسرش علی مرتضی نمونه ای است برای بانوی مسلمان. نقل است که به حضرت علی (علیه السلام) که می فرمودند: (روحی لروحکَ الفداء و نفسی لنفسک الوقاء یا اباالحسن) علی جان روح من فدای روح تو و جان من سپر بلاهای جان تو باشد.(حائری تنکابنی ج1،ص 196) و این چنین بذر محبت را در قلوب عزیزانش جاودانه می نمودند.

    فاطمه (سلام الله علیها) را بانوی بانوان عالم نامیدند پدرشان، چون فاطمه در تمامی اصول و فروع و ظرایف زندگی اُسوه ای حسنه برای عالمیان می باشد.

    نتیجه گیری

    در این مقاله درصدد آن بودیم، اصولی را که فرد مومن و بالاخص بانوان باید در ارتباط با دیگران بکار گیرد، از زندگانی حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) الگو برداری کنیم و به بررسی آن به عنوان راهکاری کاربردی، برای اشاعه فرهنگ عفاف و محبت در جهت نیل به زندگی سالم و پرفضیلت در چارچوب اسلامی بپردازیم. چرا که آن بانوی نمونه تمامی تعالیم سودمند کتاب آسمانی را در جای جای زندگی خویش بکار بست تا شاهد پژمردن           نرگس ها در مقابل چشمانی زمستانی نباشیم. در یک نتیجه گیری اجمالی باید خاطرنشان کنیم، حضرت فاطمه زهرا که مدرسه ی تمامی خصال نیک بودند با توجه به بعد فردی و اجتماعی زندگی، برای هر کدام با توجه به تعالیم اسلام ناب محمدی راهکارهای کاربردی و مهمی را در عمل ارائه می دهد و در جنبه فردی و اجتماعی زندگی مسلمانان، تأکید بر عفاف و محبت در شئونات زندگی را دارد.به امید آنکه این نوشتار گامی هر چند کوچک در جهت نیل به این شیوه از عفاف و پایبندی باشد ....

    «و آخر دعوانا إن الحمدُ لله ربّ العالمین»

    فهرست منابع و مأخذ

    1- قرآن کریم

    2- نهج البلاغه

    3- مفاتیح الجنان، مرحوم قمی، شیخ عباس، مترجم الهی قمشه ای، افق فردا، قم، 1385 هـ .ش.

    4- لسان العرب، ابن منظور، أبوالفضل جمال الدین محمد مکرم، بیروت، دار صادر للطباعه والنشر، 2005م.

    5- مجمع البحرین، طریحی، فخرالدین بن محمد، به تحقیق سید احمد حسینی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران، 1387 هـ .ش.

    6- المفردات فی غریب القرآن، اصفهانی، راغب، نشر آرایه، تهران، 1387 هـ .ش.

    7- تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، ناصر، دار الکتب الاسلامیه، تهران، چاپ هشتم، 1369 هـ .ش.

    8- المیزان، علّامه طباطبایی، موسسه الاعلمی، لبنان،بیروت 1417 هـ .ق.

    9- المحجه البیضاء فی تهذیب الاحیاء، فیض کاشانی، محسن، نشرحسنین، قم، چاپ اول.

    10- کنز الدقائق و بحر الغرائب، حائری تنکابنی، سیدمحمد، دارالغدیر، قم، چاپ اول 1382 هـ .ش.

    11- تحف العقول عن آل رسول علیهم السلام، حرانی، ابومحمد، انتشارات امیرکبیر، چاپ سوم، 1382 هـ . ش.

    12- اصول کافی، مرحوم کلینی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1365 هـ .ش.

    13- بحارالانوار، علامه مجلسی، محمدباقر، موسسه الوفاء، بیروت، لبنان، 1404 هـ .ق

    14- دائره المعارف تشیّع، صدر حاج سید جوادی، احمدی، به تحقیق بهاء الدین خرمشاهی، تهران، شهید سعید محبّی، چاپ اول، 1384.

    15- روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم ، آلوسی، محمود بن عبدالله، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 2000 میلادی.

    16- منتهی الآمال، مرحوم قمی، شیخ عباسی، انتشارات مومنین، تهران، 1380 هـ .ش.

    17- زن در آئینه جلال و جمال، جوادی آملی، عبدالله، نشر أسراء، تهران، 1390 هـ .ش.

    18- حلیه الاولیاء و طبقات الأولیا، اصفهانی، ابو نعیم، مطبعه السعاده، بیروت 1933 م.

    19- کنزالعمال، المتقی الهندی، مکتبه حیدری، اصفهان، 1381 هـ .ش.

    20- آثار الصادقین، احسانبخش، صادق، رشت، روابط عمومی ستاد برگزاری نماز جمعه، 1371 هـ . ش.

    21- مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، نوری طبرسی، میرزا حسین، موسسه آل بیت لاحیاء التراث، 1407 هـ .ق.

    22- ترجمه تفسیر المیزان، طباطبائی، سید محمد حسن، مترجم، مولوی همدانی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1386 هـ .ش.

    23- فرهنگ لاروس، تألیف جرّ، خلیل، مترجم طبیبیان، سید محمد، انتشارات امیرکبیر، تهران، چاپ شانزدهم، 1386 هـ .ش.


راهنمای نصب

راهنمای نصب:


راهنمای دانلود: در صورت مشکل داشتن لینک دانلود لطفاً از طریق پشتیبانی و یا از قسمت نظرات پایین همین صفحه اطلاع دهید تا لینک بررسی شود. با نرم افزار مدیریت دانلود ( اینترنت دانلود منیجر ) دانلود نمایید.

مشخصات

فرمت :

زبان :

تعداد صفحه :

اندروید مورد نیاز :

نویسنده : زینال
تاریخ ارسال این مطلب : 1391/10/03
عنوان این مطلب : مقاله خانم لیلا اسماعیلی ( رابطه عفاف و محبت در کلام حضرت فاطمه(س) )
دسته : تحقیق،جزوه،پروژه »
آدرس کوتاه این مطلب : www.zeynal.ir/774.html

نظرات شما

نظر شما
نام شما:
ایمیل:
وبسايت:
کد تایید:
نظر خود را در کادر زیر بنویسید

پسورد تمامی فایلهای فشرده شده www.zeynal.ir می باشد.

دانلود Hamrah site zeynal v5.3 - نرم افزار همراه سایت زینال


  • http://zeynal.ir/uploads/z/zeynal/375276.jpg


    برنامه همراه سایت زینال در نسخه اندروید منتشر شد. شما کاربران با نصب این برنامه در گوشی اندروید خود ، میتوانید به راحتی از سایت بازدید کرده و از به روزرسانی آن آگاه شوید. با نصب این برنامه در گوشی موبایل یا تبلت ، در هر جا که باشید میتوانید از سایت بازدید نموده و از مطالب آن استفاده کنید.